Ζώης Καπλάνης

   Ο Ζώης Καπλάνης (1736-1806) ήταν Έλληνας εθνικός ευεργέτης από την Ήπειρο.

Βιογραφικά στοιχεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Γεννήθηκε στο χωριό Γραμμένο των Ιωαννίνων το 1736. Ο πατέρας του λεγόταν Κωνσταντίνος, από το Γραμμένο. Η μητέρα του ήταν από το χωριό Τζιουντίλα. Από μικρός έχασε την μητέρα του και όπως λέγεται υπόφερε τόσο, που οι συγχωριανοί του τον έλεγαν «Πικροζώη». Ο πατέρας του ξαναπαντρεύτηκε, και μετά από λίγα χρόνια απεβίωσε αφήνοντας τον Ζώη εντελώς ορφανό. Χωρίς αδέρφια, και με καμία περιουσία ο Ζώης σε μικρή ηλικία, ανέλαβε την υποχρέωση να θρέφει την μητριά του. Νοίκιαζε γαϊδουράκι και πήγαινε στο κοντινό δάσος, το λεγόμενο «Μεγαλόγγο» για να κόβει ξύλα, τα οποία μετέφερε στα Γιάννενα και τα πουλούσε. Μια μέρα η μητριά του τον έδιωξε βάναυσα από το σπίτι, και έτσι ο Ζώης εγκατέλειψε το Γραμμένο και πήγε στα Γιάννενα για να βρει καλύτερη μοίρα. Εκεί τέθηκε υπό την προστασία του πλούσιου Κονιτσιώτη γουνεμπόρου και επίσης ευεργέτη Παναγιώτη Χατζηνίκου. Με την πάροδο των ετών ο Χατζηνίκου αντιλαμβανόμενος την αξία και την φιλομάθεια του Καπλάνη, ο οποίος στο μεταξύ είχε μάθει μόνος του γραφή και ανάγνωση, τον απάλλαξε από τις χειρωνακτικές εργασίες και τον προσέλαβε ως υπάλληλο του ενώ μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα τον έχρισε γραμματικό του και στη συνέχεια συνέταιρό του.

Υπό την νέα του ιδιότητα, ο Καπλάνης συνέβαλε στην ανάπτυξη της επιχείρησης που είχε ως έδρα το Βουκουρέστι(τόπος διαμονής του Χατζηνίκου) ενώ από το 1771 εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Μόσχα. Εκεί κατάφερε να αποκτήσει βαθμιαία μεγάλη περιουσία ζώντας ταυτόχρονα μια λιτή και θεοσεβή ζωή.

Πολλά από τα πλούτη του, ο Καπλάνης τα διέθετε για εθνοφελής σκοπούς:ίδρυσε το 1797 την Καπλάνειο Σχολή σταΙωάννινα την οποία προίκησε με αξιόλογη βιβλιοθήκη, εργαλεία Φυσικής κλπ ενώ μέσω της διαθήκης του δώρισε σημαντικά χρηματικά ποσά στις σχολές της Πάτμου και του Αγίου Όρους καθώς και κληροδότημα για το νοσοκομείο των Ιωαννίνων και για άλλους φιλανθρωπικούς σκοπούς αλλά και στο Βασιλικό Ορφανοτροφείο της Μόσχας με τον όρο να στέλνονται οι τόκοι στους επιτρόπους των εκκλησιών των Ιωαννίνων με σκοπό την ενίσχυση των φτωχών κατοίκων του Γραμμένου και της Ζοντίλας (τόπος καταγωγής της μητέρας του).

Απεβίωσε στις 20 Δεκεμβρίου του 1806 σε ηλικία 70 ετών στη Μόσχα.

Γεώργιος Σταύρου

  Γιος του Ιωάννη Σταύρου, προεστού της πόλης των Ιωαννίνων, ο Γεώργιος Σταύρου γεννήθηκε στην ομώνυμη πόλη το 1787, όπου και σπούδασε στα πρώτα χρόνια της μαθητικής ζωής του.

Δάσκαλοί του οι περίφημοι λόγιοι της εποχής του Μπαλαναίοι και Ψαλίδας.
Ακολούθως έφυγε για την Βιέννη, όπου συνέχισε τις σπουδές του στην Περίφημη τότε Εμπορική Σχολή της Βιέννης.

Το 1811 αναλαμβάνει την διεύθυνση του Εμπορικού γραφείου, που διατηρούσε ο πατέρας του και ανέρχεται γρήγορα σε ιδιαίτερη οικονομική μορφή του Ελληνισμού στο Εξωτερικό.

Η εταιρεία του αποτυπώνει στο καθολικό λογιστικό της βιβλίο, το εμπόριο των  συναλλαγματικών σε συνάρτηση με το εμπόριο βαμβακιού στο βαλκανικό χώρο, με συνακόλουθη ενέργεια την αντίστροφη ροή των συναλλαγματικών και των νομισμάτων. Επιτυγχάνει έτσι τον υπολογισμό της αξίας των συναλλαγμάτων στην τιμή του βαμβακιού στις ευρωπαϊκές χώρες. 

Υπήρξε μέλος της Φιλικής Εταιρείας, ενώ σε ηλικία μόλις 27 ετών γίνεται μέλος της «Φιλόμουσου Εταιρείας» Βιέννης.

Επιστρέφει στην επαναστατημένη Ελλάδα το 1824 και εργάζεται ως γραμματέας του Γ. Κουντουριώτη.

  Κατόπιν, μετά την έλευση στην Ελλάδα του πρώτου Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, γίνεται μέλος πολλών επιτροπών με εξέχουσες αυτές του Ελεγκτή του Ελεγκτικού Συνεδρίου και της Οικονομίας καθώς και της Εθνικής Χρηματιστικής Τράπεζας.

Το 1841 ιδρύει την Εθνική Τράπεζα, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για την οικονομική υπόσταση του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους.

Τελεί ο πρώτος της διευθυντής, συμβάλλοντας τα μέγιστα στην στήριξη και ομαλή λειτουργία του πρώτου χρηματοπιστωτικού ιδρύματος του Κράτους.

Ταυτόχρονα μεριμνά για την ανέγερση οικοτροφείου Αρρένων στα Ιωάννινα και ενισχύει με σημαντικά ποσά μοναστήρια, εκκλησίες και βοηθά τους φτωχούς και τους ηλικιωμένους, χρηματοδοτώντας Νοσοκομεία και γηροκομεία.  

 

Πέθανε το 1869.

Ευεργετήματα των Ζωσιμάδων

Ζωσιμαία Σχολή

Αδελφοί Ζωσιμάδες

  Οι Ζωσιμάδες (ή αδελφοί Ζωσιμά) υπήρξαν έμποροι και εθνικοί ευεργέτες που κατάγονται από το χωριό Γραμμένο Ιωαννίνων.
    Ήταν τα εξής έξι αδέλφια:

• Ιωάννης Ζωσιμάς (1752-1771)
• Αναστάσιος Ζωσιμάς (1754-1828)
• Νικόλαος Ζωσιμάς (1758-1842)
• Θεοδόσιος Ζωσιμάς (1760-1793)
• Ζώης Ζωσιμάς (1764-1828)
• Μιχαήλ Ζωσιμάς (1766-1809)

Ήταν παιδιά του Παναγή Ζωσιμά, εμπόρου που εργαζόταν στα Ιωάννινα.

Εμπορική δραστηριότητα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Ο Νικόλαος, ο Θεοδόσιος και ο Μιχάλης το 1785 ξεκινούν την εμπορική τους σταδιοδρομία στο Λιβόρνο της Ιταλίας, ενώ ο Ιωάννης, ο Αναστάσιος, ο Ζώης στη Νίζνα της σημερινής Ουκρανίας και αργότερα στη Μόσχα. Η Νίζνα εκείνη την εποχή ήταν μεγάλο εμπορικό κέντρο ευρωπαϊκών και ασιατικών προϊόντων.

Τα πρώτα χρόνια της εμπορικής τους δραστηριότητας ήταν αρκετά επίπονα, αλλά γρήγορα κατάφεραν να ορθοποδήσουν.

Ευεργεσία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Με τον θάνατο του Θεοδόση, ο οποίος τους άφησε διαθήκη να ενισχύσουν τις σχολές των Ιωαννίνων, διέθεσαν αστρονομικά ποσά για την σύσταση και την λειτουργία σχολείων και δημόσιων βιβλιοθηκών. Το 1799 χρηματοδότησαν την έκδοση πολλών βιβλίων. Μεγάλο ποσό διοχετεύτηκε για την «Ελληνική Βιβλιοθήκη» του Αδαμάντιου Κοραή. Στα Ιωάννινα συνέβαλλαν με τα υπέρογκα ποσά που διέθεσαν στην ανέγερση πτωχοκομείου, ορφανοτροφείου, και σχολείου στην ιδιαίτερη πατρίδα τους.

Το 1820 με το θάνατο του Ζώη χορηγήθηκε χρηματικό ποσό για την ανέγερση της Ζωσιμαίας σχολής, σχολείο που αποτέλεσε το κέντρο της εκπαιδευτικής δραστηριότητας στην ευρύτερη περιοχή. Κατά τη διάρκεια της Επανάστασης μυούνται στην Φιλική Εταιρεία και στηρίζουν οικονομικά τον αγώνα, τόσο στην Μολδοβλαχία όσο και στον ελληνικό χώρο.

Στα ευεργετήματά τους περιλαμβάνονται και η ίδρυση Νομισματικού Μουσείου στην Αθήνα, με δωρεά της προσωπικής τους συλλογής σε αρχαία ελληνικά και ρωμαϊκά νομίσματα και η ανέγερση ορφανοτροφείου στην Πάτμο.

Ήπειρος**** Η αυτοκρατορία της πέτρας και του πνεύματος: Αδελφοί Ριζάρη

Ήπειρος**** Η αυτοκρατορία της πέτρας και του πνεύματος: Αδελφοί Ριζάρη: ΚΑΤΑΓΩΓΗ: Οι αδερφοί Μάνθος και Γεώργιος Ριζάρης είναι από το Μονοδένδρι της Ηπείρου ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: έμειναν ορφανοί σε μικρή...

Αδελφοί Ριζάρη

ΚΑΤΑΓΩΓΗ:

Οι αδερφοί Μάνθος και Γεώργιος Ριζάρης είναι από το Μονοδένδρι της Ηπείρου

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ:

έμειναν ορφανοί σε μικρή ηλικία.

ΧΩΡΑ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΥ-ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:

Έφυγαν πολύ νέοι για την Οδησσό της Ρωσίας. αδερφοί Ριζάριδες ασχολήθηκαν με το εμπόριο και από αυτό έκαναν μεγάλη περιουσία.

ΕΥΕΡΓΕΣΙΕΣ:

Βοήθησαν στον αγώνα κατά των Τούρκων (κυρίως οικονομικά) και τέλος μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρία. Επιπλέον έκαναν πολλές ευεργεσίες στην ιδιαίτερη πατρίδα τους και όχι μόνον. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ριζάριος Ιερατική Σχολή, στην Αθήνα. Η σχολή αυτή ιδρύθηκε το 1843 σε χώρο κοντά στο σημερινό «Χίλτον». Σήμερα λειτουργεί στο Μαρούσι, σε ένα κτίριο, ως ανώτερο Εκκλησιαστικό φροντιστήριο.
Επίσης χαρακτηριστικές είναι και οι ευεργεσίες στην ιδιαίτερη πατρίδα τους το Μονοδέντρι. Εκεί, ο Μάνθος και ο Γεώργιος Ριζάρης, άφησαν την Ριζάρειο χειροτεχνική σχολή Μονοδενδρίου που ιδρύθηκε το 1979 και είναι τμήμα του Ριζάρειου κληροδοτήματος, που αποτελείται από πολλά ιδρύματα. Ακόμα ίδρυσαν ελληνικό σχολείο του οποίου ανέλαβαν και την συντήρηση) και τέλος την Εκκλησία του Αγίου Αθανασίου.
Ευτυχώς, τα τρία αυτά κληροδοτήματα διατηρούνται σε καλή κατάσταση και λειτουργούν μέχρι σήμερα θυμίζοντας στους κατοίκους του Μονοδενδρίου τους δύο αυτούς ευεργέτες, οι οποίοι έδωσαν και δίνουν ζωή στο Μονοδέντρι.

Ήπειρος**** Η αυτοκρατορία της πέτρας και του πνεύματος: Λάμπρος και Σίμων Μαρούτσης

Ήπειρος**** Η αυτοκρατορία της πέτρας και του πνεύματος: Λάμπρος και Σίμων Μαρούτσης:     Οικογένεια Μαρούτση Η οικογένεια των  Γιαννιωτών ευπατρίδων Μαρούτση (ή Μαρούτζη) είναι εκείνη η οποία άνοιξε στις α...